Posts

How a country's policies shape the potential of its people

Praju Panta  Recently, I read two news Reporting, same newspaper. The first news is about the terrible situation of afghani https://www.nytimes.com/2026/08/13/world/asia/afghan-women-taliban-rule.html   women and the second news is about talented Chinese https://www.nytimes.com/2026/08/17/business/china-scientific-talent-competition.html   men and women. Literally I think the country's policy is what matters for the population. In China there is no discrimination between men and women. They get equal opportunity and become experts in any subject while in Afghanistan there is discrimination between men and women. Afghani women restriction for education, opportunity and others. It means huge meaning what country adopt policy.  How does the policy taken by the government make a difference in the lives of citizens? The same geography, the same climate, yet the fate of the people living there can be completely different. Even the rights of women living on opposite sides o...

वालेन्द्र शाहको स्वेच्छाचारी शासनबाट लोकतन्त्र कसरी जोगाउने ?

Image
      ब्रेकर :  जेनजी विद्रोह पछि प्रचण्ड बहुमतका साथ संघिय लोकतान्त्रिक  गणतन्त्र नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका वालेन्द्र शाहको पहिलो सय दिन लोकतन्त्रका लागि सुखद देखिएका छैन । सदन प्रति जवाफदेयी नभइ सिंहदरबारबाट हुकुमी शैलीमा शासन चलाएका शाहले लोकतन्त्रका खम्बाहरू शक्त्ति पृथकीकरण, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, विधिको शासन, जनताको लागि सरकार र  बलियो प्रतिपक्षी लगायका मूल्यमान्यतामा अडिग रहने छाँटकाँट देखाएका छैनन् । जसले गर्दा कतै उन्नत लोकतन्त्रमा जिउने नेपालीको उतकण्ठ चाहनामा कुठाराघात हुने त हैन भन्ने शंका उब्जाएको छ ।  प्रजु पन्त  काठमाडौँ । प्राध्यापक डा. धर्म अधिकारी नेपाल पूर्ण लोकतान्त्रिक मुलुक नभएको बताउँछन् । उकेरासँग कुराकानीमा अधिकारीले नेपाल, इजरायल र सिंगापुरमा एकै खाले लोकतन्त्र भएको बताएका थिए । उनका अनुसार यि देशहरूमा न पूर्ण लोकतन्त्र छ न त अधिनायकबादी शासन नै । अधिकारी यसलाई हाइब्रिड लोकतन्त्र भन्न रूचाउँछन् ।  जेनजी विद्रोह भएपछि प्रचण्ड बहुमत ल्याएर सत्ताको बागडोर समालेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता व...

नेपालले खोजिरहेको सिर्जनात्मक ‘विनाश’

Image
  एकसरो  प्रजु पन्त  स्मार्ट फोनको नवप्रवर्तन (इनोभेसन)ले क्यामेरा, जिपिएस डिभाइस,अडियो रिडर,अलार्म क्लक,इन्टरनेट ब्राउजर, क्यालकुलेटर, इ-बुक्स आदि जस्ता डिभाइसको औचित्य समाप्त पारिदियो  ।  स्मार्ट फोन नहुँदो हो त यि सबै डिभाइसका लागि छुट्टै खर्च गर्नु पर्थ्यो तर (क्रिएटिभ डिस्ट्रकसन) सिर्जनात्मक ‘विनाश’ले स्मार्ट फोनमा खर्च गर्दा थप सुविधा पनि पाउने भइयो । यो मान्छेले गरेको ‘आर्टिफिसियल इन्टिलिजिन्स’ अघिको ठूलो इनोभेसन (नवप्रवर्तन) हो ।   पृश्ठभूमि  यस लेख हामीले अर्थशास्त्रीत्रय Philippe Aghion, Celine Antonin र  Simon Bunel को पुस्तक ‘द पावर अफ क्रिएटिभ डिस्ट्रक्सन - इकोनोमिक अपहिल एण्ड वेल्थ अफ नेसन’ नामक पुस्तकमा आधारित रहेर नेपालले कहाँ- कहाँ क्रिएटिभ डिस्ट्रक्सन गर्न सक्छ ? नेपालमा किन र कस्ता किसिमका नवप्रवर्तनहरू आवश्यक छन् भनि छलफल गर्नेछौँ ।  शुरूवातमा, अर्थशास्त्री Philippe Aghion को हुन् भन्ने बारे ।  फ्रान्सेली अर्थशास्त्री Philippe Aghion सन् २०२५  को अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कारका सह–विजेता हुन्। दीर्घकालीन ...